Acht overleden Duitse militairen te Culemborg of omgeving en tijdelijk hier begraven:

Het zal mogelijk mensen kwetsen de namen te lezen van overleden Duitse militairen op Culemborgs grondgebied. De webmaster heeft echter gemeend dat in dit historisch document hun namen niet mogen ontbreken.
Vierenzestig jaar na het einde van de Tweede Wereldoorlog moet het toch mogelijk zijn, althans laat ik het proberen, om tot verzoening te komen met het verleden. In deze kwestie houd ik echter terdege rekening met de gevoelens en standpunten van familieleden van omgekomen Culemborgers.

Josef Hempelmann, Stabsfeldwebel, 1/Grewa 36. Geboren 07-08-1904 te Antfeld (Sauerland) en overleden op 11-05-1940 te Culemborg.
Josef behoorde oorspronkelijk tot de 1^e Grenzwacht Kompanie van Grenzwachtabschnitt 36, later bij het Btl.zbV 800. Hij werd gewond bij Kuilenburg, zuid-zuidwest van Angeren. bij een schermutseling nabij Kazemat 50 van de Groep Betuwe. (Zie schets/kaart nr.1 , behorend bij het Stafwerk ‘De verdediging van de Over-Betuwe van de Strategische Beveiliging’, waar Kuilemburg is ingetekend. De genoemde schermutseling wordt in het Stafwerk vermeld op pag.94.)
Waarschijnlijk is de gewonde Hempelmann met een Feldlazarett meegevoerd. Een hulpverlener uit het Barbaraziekenhuis te Culemborg herinnerde zich dat er een dode Duitser werd binnengebracht, die waarschijnlijk "ondersteboven terecht was gekomen, want zijn hoofd was in zijn borstkas gedrukt." Daar dit in de meidagen van 1940 het enige Duitse slachtoffer in Culemborg is geweest, moet dit wel Josef Hempelmann zijn geweest. Hij is op 11 mei 1940 aan zijn verwondingen overleden en vervolgens begraven op de R.K.-begraafplaats aan de Achterweg. Zijn stoffelijk overschot is op 12 november 1941 opgegraven op last van een Duits militair en door begrafenisondernemer M. Rombout uit Ridderkerk  naar de militaire begraafplaats op de Grebbeberg overgebracht. Het op het graf staand kruis werd medegenomen. Na de oorlog is hij wederom herbegraven te Ysselsteyn.
In zijn geboortedorp Antfeld wordt hij in een speciale kapel herinnerd op een plaquette ter nagedachtenis van de gesneuvelden uit de Tweede Wereldoorlog.

Culemborgse veer

Onderstaande vier militairen bevonden zich in een trekker, met een stuk luchtafweergeschut in een sleep. Zij waren op weg van Utrecht in de richting van Geldermalsen. Het  geheel stond op de Culemborgse veerpont, toen het stuk geschut de trekker van de veerpont duwde. De militairen die achter in de trekker lagen te slapen, verdronken. Hun onderdeel was op weg naar het zuiden i.v.m. de Duitse poging om via de Bommelerwaard en Land van Altena in de richting van Antwerpen door te stoten.

Wilhelm van Hülsen, Funker, Fl. Ers. batl. II-1874. Behoorde bij de Staf van I Fallsch. Jg. Rgt. 18 N.Zug. Geboren op 15-04-1927 te Hamborn (stadsdeel van Duisburg) in de Hagedornstraße. Zijn ouders waren Wilhelm, Wiet van Hülsen en Maria Zimmermann en trouwden in 1922. Wilhelm overleed op 24 december 1944 te Culemborg.

Johann Scheuerlein, Gefreiter, 13 Fallsch. Jg. Regt.18 217416/121. Geboren op 18-05-1925 te Wassermungenau (nabij Neurenberg) en overleden op 24 december 1944 te Culemborg. Hij bezat o.a. een portemonnee met Frans geld.

Engelhard Wachtberger, Ober.Gefreiter, 13 Fallsch. Jg. Regt.18 -53424/99. Geboren op 19-09-1922 te Eppenberg (Eifel) en overleden op 24 december 1944 te Culemborg.

Otto Ruschizka,  Soldaat, 1e Flak Batterie, z.b.V. 6526. Geboren op 07-07-1927 te Ybbs an der Donau (Oostenrijk) en overleden op 24 december 1944 te Culemborg. Zijn stoffelijk overschot werd pas op 25 april 1945 nabij de spoorbrug geborgen. Op het stoffelijk overschot werden nog een horloge, soldatenboekje en verschillende foto's aangetroffen.

Verder kwamen de volgende drie Duitse militairen om het leven:

De spoorbrug in Culemborg (foto P. Oosterhuis)

Horst Schulz, Matrose Gefreiter, einheit 3/Schtz.div.112. Geboren op 16-07-1926 in Beetzendorf (deelgemeente: Hohentramm -Siedengrieben) en overleden op 27-04-1945 te Culemborg. Zijn lichaam is op 4 mei 1945 overgeplaatst naar het Heldenfriedhof te Zaltbommel, Grafnummer 69.
Horst is naar alle waarschijnlijkheid van de spoorbrug in Culemborg in de Lek gesprongen en daarbij om het leven gekomen.

Willibald Hupfer, Gefreiter, Stamm. Kp. I.E.B.337-100. Geboren op 04-01-1924 te Silberbach (in het toenmalige Sudeten-Duitsland, heet tegenwoordig Stříbrná in Tsjechië) en overleden op 01-05-1945 te Culemborg.

Gustav Reineke, Leutnant,  Inf. Pz.Jäg.Ers. Komp 6. Geboren op 08-02-1925 te Luhe/Lippe (in Beieren) en overleden op 02-05-1945 te Culemborg.

Wat er met deze laatste twee Duitse militairen is gebeurd is (nog) onbekend.

Artur Krüger, Organisatie Todt, Erkennungsmarke: A.683. Fl. Horst Kdtr. Juterboch-Waldlager. Geboren 20-04-1903 te Gros Apenburg, Kreis Salzwedel.  Overleden op 11 september 1944 op de weg Culemborg-Utrecht  aan de gevolgen van een hoofdschot bij een vliegtuigbeschieting. Op 14 september 1945 tijdelijk begraven op De Tolsteeg te Utrecht.

Jakob Ortner, Obergefreiter, 1/Fallsch. Art.Regt 6, Erkennugsmarke nr. 1003 Flakkolonne-I/8-(mot). Geboren 05-11-1920 te Essen en overleden op  07-01-1945 te Culemborg.
De ouders van Jakob Ortner waren het echtpaar Jakob Ortner en Ida Vogler. De familie heette oorspronkelijk Orzechowski,  maar heeft deze naam later in Ortner veranderd. Jacob was niet getrouwd en had de volgende broer en zusters:
- Maria, geb. 6.1.1917, voert sinds 1951 de naam van haar echtgenoot Surdukowski
- Ida, geb. 17.7.1919 in Essen, overl. 28.4.1947
- Anton, geb. 9.11.1922, overl. 22.5.1964
- Anneliese, geb. 28.2.1928, voert sinds 1950 de naam van haar echtgenoot Schade
Jacob is overleden aan de gevolgen van een geweerschot in de rechter gezichtshelft. Op 10 januari 1945 tijdelijk begraven op De Tolsteeg te Utrecht.

Pieter L. van Iren, SS-Grenadier, 3-SS.Freiw.Gren.Regt-84. Geboren 02-09-1904 te Den Bosch en overleden op 5 februari 1945 te Culemborg. Overleden aan een hoofdschot. Waarschijnlijk een Nederlandse SS'er. Op 22 februari 1945 tijdelijk begraven op De Tolsteeg te Utrecht.

Johannes Smeemann, SS-grenadier, 13./ SS.Gren.Regt.83. Geboren 13-12-1927 te Rotterdam en overleden op 25 februari 1945 te Culemborg. Op 1 maart 1945 tijdelijk begraven op De Tolsteeg te Utrecht. Zijn vader woonde destijds in Rotterdam.

Karl Stäbler, Matr. Gefreiter, 6./16.S.St..Abt. Erkenungsmarke: Kriegsmarine 44678/44k. Geboren 21-02-1903 te Sielmingen (tegenwoordig Filderstadt-Sielmingen) zoon van boer Wilhelm Stäbler. Karl woonde toen in Huize Sielminger aan de Hauptstrasse 14. Hij trouwde in 1928 met Sofie Veit (1904-1988) en woonde met haar in Sielmingen, Kreis Esslingen. Hij kreeg bij haar twee dochters. Ook Karl was boer van beroep.
Op 10 april 1944 werd hij opgeroepen voor militaire dienst en kwam als matroos bij de Kriegsmarine. Merkwaardig genoeg overleed hij precies een jaar later op 10 april 1945 aan opgelopen verwondingen in het Lazaret in de Ridderstraat te Culemborg. Op 12 april 1945 werd hij tijdelijk begraven op De Tolsteeg te Utrecht.
 

Dit is een van de vijf oorlogsmonumenten in Sielmingen  waarop de namen staan van in totaal 105 in de Tweede Wereldoorlog omgekomen burgers uit Sielmingen, bovendien ook nog de namen van 52 vermisten. (foto: Nikolaus Back)

Kort na de bevrijding werden de stoffelijke overschotten overgebracht naar het Duitse oorlogskerkhof in Ysselsteyn.

Artur Krüger
Ysselsteyn  CB /10/ 248

Jakob Ortner
Ysselsteyn   BX / 7/ 161

Pieter L. van Iren
Ysselsteyn   BY / 7/ 171

Johannes Smeemann
Ysselsteyn BX / 8 / 181

Karl Stäbler
Ysselsteyn   BX / 9/ 204