Dorstige glasblazers: Historie van Schiedam 

SCHIEDAM – Schiedam heeft een aantal glasfabrieken op haar grondgebied gehad. De grote glasfabriek aan de Buitenhavenweg is daarvan wel de bekendste. Glasblazen was zwaar werk en de glasblazers hadden vaak dorst.

De glasfabriek van Van Deventer naast de firma J. de Kuyper & Zn aan de
Buitenhavenweg in Schiedam.
Foto: Nieuwe Stadsblad

Het leven in een dergelijke fabriek was vaak verre van aangenaam. Het was er bloedheet, de werkdagen lang en het werk zwaar. Ook kinderarbeid behoorde ertoe. Het blazen van glas is al heel oud. Reeds omstreeks vijftig voor Christus blies men door een holle buis glas. in de 17e een 18e eeuw was Nederland een van de grote producenten van glas. In de buurt van de glasoven werkten drie tot vijf mensen die bijvoorbeeld flessen maakten. Een leerling, de aanhanger, vaak een jongen van een jaar of tien, haalde met de blaaspijp een bolletje vloeibaar glas uit de oven en gaf die aan de glasblazer. De blazer blies in een mal de vorm van de fles. De fles werd daarna uit de vorm gehaald en afgekoeld in een koeloven nadat een mond apart was aangebracht en gemodelleerd.

Glasblazers hadden vaak een slechte reputatie. Aan het begin van de 20e eeuw was Schiedam het centrum van de glasindustrie. Er waren vier glasblazerijen en er woonden zo’n zestienhonderd glasblazers. De jeneverindustrie in Schiedam had uiteraard veel flessen nodig. De glasblazers waren soms bleke, sjofele lieden die er niet voor terugdeinsden in staking te gaan. Het werk was fysiek zeer zwaar en de werkdagen en -nachten waren lang. Werkgevers haalden hun glasblazers vanuit de omgeving van Delfshaven waarbij geen hoge eisen aan hun vaardigheden werden gesteld. Het gevolg was dat ze hem smeerden als het werk aan de loeiende ovens hen te heet werd.

Een werkgever die omnibussen stuurde om personeel op te halen, zag zijn goede bedoelingen stranden omdat de bussen werden gesloopt, de paarden aangevallen en de bestuurders gemolesteerd. Het waren voornamelijk jongens die zich hieraan schuldig maakten. Ook de volwassen arbeiders van de glasfabrieken waren geen lieverdjes. De lichamelijke inspanningen, het routinematige en het ruwe van het werk, de hitte en het gejaagde leven, maakten dat veel glasblazers prikkelbaar waren. Oud werden ze maar zelden.

Uit: Nieuwe Stadsblad van 28 jan 2008

Zie ook meer informatie over de glasblazers op de website van Historische Vereniging Schiedam: http://scyedam.delinea.nl/kaleida/pagina.php?id=212