Thema Vrijheid

Onderstaande foto's van monumenten en graven zijn te vinden aan de Achterweg in Culemborg.

Graf van onbekende Britse parachutist.
Hij is vermoedelijk bij de luchtlanding nabij Arnhem in de Rijn verdronken en vele weken later aangespoeld in Culemborg.

Twee graven van de bemanningsleden van een Britse Whitley-bommenwerper die op 18 juni 1940 neerstortte buitendijks in de Redichemse polder, nabij het landhuis De Bol. Het vliegtuig had kort tevoren doelen in het Duitse Gelschenkirchen gebombardeerd en was op de weg terug naar de Engelse basis Linton on Ouse. Als gevolg van navigatieproblemen raakte het uit de koers en werd het door een Duitse jager neergeschoten.

Het betreft piloot sgt. G Ford en zijn waarnemer sgt. E. Jones-Roberts. Zij werden de volgende dag wel met Duitse militaire eer begraven. De andere zes bemanningsleden werden krijgsgevangenen gemaakt en naar Duitsland overgebracht. Zij overleefden de oorlog.

Joodse inwoners uit Culemborg die om het leven zijn gekomen in het concentratiekamp Westerbork en de vernietigingskampen Sobibor, Auschwitz en Buchenwald.

Een monument voor Culemborgers die zijn omgekomen tijdens de strijd in Nederlands-Indië 1946-1949

===============================================================================================

Hier volgen enkele links waar je info kunt zoeken over de oorlogsjaren in Culemborg:

Het dagboek van Albert Merkx die als tiener de oorlog in Culemborg heeft meegemaakt op blz. 3 tm. 36.

De joodse begraafplaats aan de Achterweg, op blz. 7 zie je een overzicht van de joodse families en op blz 123 het lijstje met de 38 joodse slachtoffers.

Klik hier als je joodse begraafplaatsen en foto's van zerken uit de omgeving (Buren, Geldermalsen en Beesd) wilt zoeken.

Culemborg in oorlog

Mijn schooltijd in Culemborg in oorlogstijd

Als je zelf eens op onderzoek wil gaan naar oorlogsslachtoffers uit jouw woonplaats, klik dan eens op de volgende links:

Nederlandse Oorlogsgravenstichting Klik op "Slachtofferregister".

Als je overlijdens- of huwelijksakten van je slachtoffers wilt zoeken, bekijk dan deze website. Op deze akten staan ook hun ouders vermeld.

Duitse oorlogsgravenstichting Vul het tweede formulier in met jouw gegevens en kruis alleen het hokje aan : "Suche nach Kriegsgräbern von Freunden/Bekannten"

Alle joodse slachtoffers in Nederland Kijk helemaal onderaan op de openingspagina. Hier kun je jouw woonplaats intypen.
Klik hier als je joodse begraafplaatsen en foto's van zerken in heel Nederland wilt zoeken.

Er zijn ook veel Nederlanders in Nederlands-Indië omgekomen. Klik hier achtergrondinformatie over kampen van burgerslachtoffers en hier voor kampen van de na-oorlogse periode.

Op de site www.online-begraafplaatsen.nl kun je in bepaalde delen van Nederland veel foto's én informatie over grafstenen vinden.

Meer informatie over slachtoffers van Engels luchtmacht- of landmachtpersoneel kun je hier vinden.

Achtergrondinformatie over de meeste bemanningen van gecrashte vliegtuigen van de Engelse luchtmacht (R.A.F.) kun je hier vinden.

Mocht je over namen van omgekomen Canadese militairen beschikken, dan kan je hier terecht. Voor Amerikaanse hier en voor Poolse hier.

Voor de namenlijst uit concentratiekamp Buchenwald, klik hier; van Auschwitz klik hier

Op deze website vind je alles over Utrecht in WOII, tot filmpjes toe.

=======================================================================================

Oude 1 uur durende documentaire over opkomst van Hitler en de vijf bezettingsjaren in Nederland

21 documentaires van de serie De bezetting gemaakt in de jaren zestig

Mocht je het leuker vinden om actuelere documentaires te bekijken in kleur, klik dan hier.

=======================================================================================

Onderstaand project wordt in de maand april/mei door de webmaster van deze website gegeven in de brugklas op ORS. Lek en Linge te Culemborg.

Portfolio

We werken aan een zogenaamd portfolio met als titel Vrijheid en Onvrijheid. Deze titel is niet zomaar gekozen. De maand mei heeft veel te maken met dit thema.

We gaan komende lessen een portfolio samenstellen. Een portfolio is een soort bewijzenmap. Hij is van jou als leerling. Jij legt daarin je leerproces van een bepaalde tijd vast. Het portfolio wordt gebruikt bij de beoordeling.

Vanaf 1940 tot 5 mei 1945 waren bijna alle mensen in Nederland en in grote delen van Europa hun vrijheid kwijt. Tot op de dag van vandaag hebben we te maken met de gevolgen van deze verschrikkelijke periode. Veel mensen ervaren nog steeds het verlies van een familielid. Natuurlijk was er grote vreugde toen Nederland op 5 mei bevrijd werd. Op heel veel plaatsen in de wereld leven mensen in grote onvrijheid door oorlog, rampen of armoede. Het is goed om daarbij stil te staan en tegelijk te beseffen hoe fijn het is om in vrijheid te leven. Naast de enorme onvrijheid van een oorlogssituatie kun jij je ook onvrij voelen in je eigen situatie, bijvoorbeeld als je iets heel graag wilt, maar het kan niet. Of misschien voel jij je wel heel vrij, omdat je erg geniet van je leven. Het is goed om jezelf de vraag te stellen: “Wat is voor mij vrijheid?” En “Wanneer voel ik me heel onvrij?”

Wat moet er straks precies in de snelhechter komen?

Let op: thema = vrijheid en onvrijheid

1. 1. Zoek drie krantenartikelen over het thema uit verschillende kranten. (Kijk ook op internet: veel kranten zijn ook on-line.) Ieder artikel is ongeveer 200-250 woorden lang.

a. Schrijf bij ieder artikel op waar het over gaat (3-5 regels).

b. Beschrijf wat het volgens jou te maken heeft met vrijheid/onvrijheid.

2. Lees één roman (fictie) rond het thema. (Ga naar de school- of stadsbieb!)

Heb je zelf nog geen idee wat voor een boek je moet kiezen? Klik hier voor een boekenlijst.

Maak een aparte inlegvel bij deze opdracht en vermeld daar behalve de titel en auteur van het boek ook de antwoorden op de volgende drie vragen:
Waarom heb je juist dit boek gekozen?
Geef je mening over het verhaal.
Wat heeft het verhaal met vrijheid te maken?
Kies ook weer drie opdrachten uit de vragenlijst bij "Boekverslagen" op de site van Nederlands van Lek en Linge (of klik hier) Het mogen niet dezelfde opdrachten van boekverslag 1 en 2 zijn!

3. Zoek of maak een foto van een monument over het thema vrijheid. Beschrijf het verhaal er omheen. Klik hier, hier en hier voor een aantal voorbeelden.

4. Zoek of fotografeer een oorlogsgraf bij jou in de buurt. Op zo'n graf staat altijd een naam. Soms staan er ook namen op het plaatselijke oorlogsmonument. Probeer van één of meerdere personen (of families) te achterhalen, op welke manier die om het leven is (zijn) gekomen. Probeer ook meer persoonlijke informatie over het slachtoffer(s) te zoeken. Zie links voor websites hierboven en/of boeken in de klas.

5. Interview samen met een klasgenoot iemand die de Tweede Wereldoorlog of een andere oorlog heeft meegemaakt. Van je docent krijg je een papier met aanwijzingen hiervoor of kijk bij "Schrijfopdrachten" op de website van Nederlands. (of klik hier.) Zorg ervoor dat je te weten komt wat die persoon heeft ervaren en wat vrijheid voor die persoon betekent.

6. Zoek informatie over een organisatie die zich bezig houdt met de vrijheid van mensen. Schrijf een informatieve tekst over deze organisatie. De tekst moet bestaan uit vier alinea’s: een inleiding, een middenstuk van twee alinea’s en een slot. De antwoorden op de vragen bij a, b, c, d verwerk je in je tekst.

a. Welke organisatie heb jij gekozen?

b. Wat doet deze organisatie? Geef uitleg en voorbeelden

c. Wat is hun doel?

d. Wat vind jij van deze organisatie?

7.      Kies uit onderstaande lijst nog twee opdrachten :

                             ·        Zoek een reclame over vrijheid en leg uit wat de boodschap van die reclame is.

· Zoek een filmfragment over (on)vrijheid en vertel wat dit fragment voor jou betekent.

·        Zoek een lied dat gaat over (on)vrijheid.
a.    Schrijf of typ het lied over in je boekje.
b.    Beschrijf wat jij mooi vindt aan dit lied.
c.    Beschrijf over welke vorm van vrijheid het gaat in dit lied.
d.    Wat is volgens jou de boodschap van het lied?

. Zoek een dagboek over dit thema (bijv. Anne Frank) en kies vier verschillende dagen uit. Je mag ook brieven/briefkaarten bekijken van de Culemborgse oorlogsslachtoffers. Maak kopieën van de dagboekfragmenten en beschrijf wat je hierin aanspreekt. In de klas vind je genoeg naslagwerken hierover.
Net als Anne Frank schreef ook de 12-jarige Elisabeth van de Born uit Amersfoort een dagboek. Klik hier voor de originele digitale versie.

· Zoek een gedicht rond het thema. Kijk ook op site van Nederlands van Lek en Linge bij "Literatuur", Tips voor gedichten klas 1. (of : klik hier) Waarom heb je juist dit gedicht gekozen?

· Zoek foto’s, kaarten, afbeeldingen die jou een gevoel van (on)vrijheid geven. a. Beschrijf wat je ziet op het plaatje. b. Beschrijf jouw gevoel van (on)vrijheid.

· Schrijf zelf een kort verhaal over vrijheid.

· Wat versta jezelf onder vrijheid? Beschrijf in een gedicht, brief of andere talige kunstvorm wat jij onder vrijheid verstaat.

Maak een GOEDE planning. Je krijgt zes lesuren de tijd, de rest is huiswerk. Per les kun je meerdere onderdelen doen.

TIP 1: zorg dat je altijd door kunt werken, ook bij gebrek aan computers of eventuele afwezigheid van je docent.