48 oorlogsslachtoffers van Culemborg

krijgen een gezicht

   1939-1949

Vraagt u zich op 4 mei ook wel eens af hoeveel door oorlogsgeweld om het leven gekomen inwoners van uw stad of dorp wij eigenlijk herdenken, wie het waren en hoe ze om het leven kwamen?

Docent Richard van de Velde uit Beusichem bracht ter voorbereiding op een project Vrijheid voor zijn lessen Nederlands op O.R.S. Lek en Linge, in april 2008 een bezoek aan de oorlogsmonumenten aan de Achterweg in Culemborg. Via het oorlogsmonument 1940-1945, het monument voor de gevallenen in Nederlands-Indië en drie grafstenen ter nagedachtenis aan drie omgekomen Engelsen, kwam hij een tiental meters verder uit bij een kleine herdenkingszuil met daarop tien namen van Culemborgse oorlogsslachtoffers. Een kleine plattegrond bevestigd aan het toegangshek van de begraafplaats, bracht hem ook aan het andere einde, alwaar een imposant monument staat ter nagedachtenis aan de maar liefst achtendertig omgekomen joodse bewoners van de stad. Dit grote aantal stemt iedere bezoeker meteen tot nadenken. Uit het boek ’De joodse graven aan de Achterweg’ blijkt dat dhr. S. Lammers al degelijk onderzoek hiernaar heeft verricht.

Nieuwsgierig geworden naar de omstandigheden waaronder de tien Culemborgers op de herdenkingszuil om het leven waren gekomen, informeerde Van de Velde bij de Gemeente Culemborg, de oudheidkundige kring Voet van Oudheusden en zelfs bij de Oranjevereniging Culemborg & Oranje. Het bevreemdde hem dat geen van allen informatie over hen kon geven.

Er zat niets anders op dan zelf maar op onderzoek uit te gaan. Een herdenkingsbericht in een oude Culemborgse Courant uit 1946 bracht hem op het spoor. Uit bezoeken aan het Regionaal archief in Tiel en interviews die hij voerde met hoogbejaarde Culemborgers, blijken er echter nog 34 oorlogsslachtoffers meer te zijn.

Bij het speuren naar de namen van de oorlogsslachtoffers heeft hij assistentie van de plaatselijk bekende Joop van Beuzekom, die veelal zorgde voor de namen, adressen en telefoonnummers van verwanten van de slachtoffers. Verder nog van WWII-specialist dhr. Van Alphen uit Deil,  de Nederlandse en Duitse Oorlogsgravenstichting , mevr. Vorage van de Stichting Administratie Indische Pensioenen uit Heerlen en last but not least genealogiespecialiste Ludmilla van Santen-Bergmaier. Uw hulp is echter ook onmisbaar! Zie de 'Hulp gevraagd'-button hiernaast.

Op deze website staan de namen van de tot nu onderzochte slachtoffers en worden ook de droeve omstandigheden vermeld, waaronder deze Culemborgers om het leven zijn gekomen.

Al 63 jaar mogen wij ons in Nederland verheugen over het feit in een vrij land te leven. Zij die de Tweede Wereldoorlog meegemaakt hebben, zullen het meest beseffen wat dat betekent. Ook de Culemborgse samenleving heeft daarvoor in de jaren 1940-1945 een hoge tol betaald. Vandaar dit digitale monument met de 48 namen van door oorlogsgeweld omgekomen Culemborgers.

Opdat wij niet (weer) vergeten!

Mocht u onvolkomenheden op deze website tegenkomen, zaken die onvermeld zijn of over geschriften of fotografisch materiaal beschikken, die een aanvulling voor dit document kunnen zijn, neem dan contact op met de samensteller Richard van de Velde via de contactbutton.

Een woord van oprechte dank aan alle familieleden van de slachtoffers die op deze website worden gememoreerd. Dankzij hun aangedragen kennis en fotomateriaal is deze website gerealiseerd.